Yazdır

Tarihçe

www.yapiyolsen.org tarafından yazıldı. on .

Bugünlere Nasıl Geldik?..

Enerji işkolundaki sendikalaşma çalışmaları 1991 yılının son aylarında TEK’de başlamıştır. İlk olarak TEK İstanbul Müessese Müdürlüğünde sendikalaşma tartışılmaya başlanmış ve TEK çalışanlarının “sözleşmeli statü”de olmaları nedeniyle, tartışmalar bu yönde yoğunlaşmıştır.

İstanbul’da TEK çalışanların organize ettikleri sendikalaşma çalışmaları, 21 Mart 1992’de yapılan bir toplantıyla hazırlandırılmıştır.

Bu çalışmalardan bağımsız olarak Ankara’da da Şubat-1992 tarihinden itibaren sendikalaşma çalışmaları yoğunlaştırılmış ve Devlet Su İşleri (DSİ), Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE), Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) ve İller Bankası merkezli faaliyetler yürütülmüştür.

Enerji işkolunda ayrı ayrı merkezlerde yürütülen sendikalaşma çabaları, sonuç itibariyle 4 ayrı sendikanın oluşmasına neden olmuştur. Ankara’da yürütülen çalışmalarda DSİ ve EİE çalışanlarınca sendika yürütme kurulu oluşturulmuş ve 30 Mayıs 1992’de kurucular kurulu toplanmıştır.

Ankara TEK bünyesinde yürütülen sendikalaşma mücadelesi İstanbul TEK ve DSİ-EİE çalışanlarının sendikalaşma çalışmalarından bağımsız bir şekilde yürütülmüştür.

Ankara ve İstanbul’da yürütülen çalışmalar, 30 Mayıs 1992’de yapılan toplantıyla doruğa ulaşmış ve tüzük komisyonu oluşturulmuştur. Süreç içersinde Ankara’daki enerji işkolu çalışanlarının bir bölümü ( ağırlıklı olarak DSİ-EİE) 25 Haziran 1992’de 1077 kurcu üye ile birlikte Ankara Valiliğine müracaat ederek ENERJİ-SEN’i kurmuşlardır.

İstanbul’da çalışmalarını sürdüren enerji işkolu çalışanları ise, bir bildiri hazırlayarak çalışanları TÜM ENERJİ-SEN çatısı altın da örgütlemeye çağırmış ve 1200 kurucu üyenin İstanbul Valiliğine yaptığı başvuru ile TÜM ENERJİ-SEN kurulmuştur.

Temmuz-92’de Ankara TEK Genel Müdürlüğü ve Müessese Müdürlüklerinde yürütülen sendikalaşma çalışmalarının ise ayrı bir kulvarda devam ettiğini belirtmiştik. 92 yılının ikinci yarısını toplantılarla geçiren TEK Ankara merkezli sendikalaşma hareketi yolunu ayrı çizerek. 1 Aralık 1992 tarihinde GENEL ENERJİ-SEN adıyla başvurusunu yapmış, tüzel kişilik kazanmıştır.

1992 yılının Eylül-Ekim aylarından itibaren İller Bankasında yapılan tartışmalar sonunda 30 Aralık 1992 tarihinde 351 kurucu üye ile İL-SEN kurulmuştur.

Sonuçta, Enerji işkolunda ortaya işyeri ağırlıklı olmak üzere, 4 ayrı sendika çıkmış, bundan sonrada işkolunda da birlik çalışmaları başlamıştır.

Enerji-Sen ve Tüm Enerji-Sen I.Olağan Genel Kurullarında işkolunda birleşme için girişimlerde bulunulması gerekliliği dile getirilmiştir.

Enerji ve inşaat işkolunda yürütülen birleşme çabalarına bağlı olarak 6 Şubat 1993 tarihinde YAPI-YOL SEN Genel Merkezinde Enerji Sen, Tüm Enerji-Sen, İl-Sen ve Genel Enerji-Sen yetkililerinin katılımıyla bir toplantı düzenlenmiş ve birliğe bakış tartışılmıştır.

Yapılan toplantılar, tartışmalar ve alınan kararlar sonucu enerji işkolunda Enerji-Sen, Tüm Enerji-Sen ve Genel Enerji-Sen’den her 3 sendikadan 3’er kişinin katılımıyla yeni bir sendika oluşturulmasını karar altına alırlar. Yeni Sendika Ener-Sen adıyla 21 Nisan 1993 tarihinde kurulmuş ve geçici yönetim kurulu oluşturulmuştur.

22 Mayıs 1993 de Genel Enerji-Sen ve Enerji-Sen Olağan Üstü Genel Kurullarını yaparak yeni sendikaya katılmış, Tüm Enerji-Sen Genel Kurulunu Valiliğin engellemesi sonucunda delegeler Ener-Sen’e katılma iradelerini dilekçeyle dile getirmişler ve Tüm Enerji-Sen’de yeni sendikaya katılmıştır.

Sonuçta 19 Haziran 1994’de yeni sendikanın (Ener-Sen) Merkez Yönetim Kurulu her üç sendikanın da yeni sendikaya katılma kararını kabul etmiştir.

Bu arada İller Bankası çalışanlarının oluşturduğu İl-Sen 26-27 Haziran 1993’de yapmıştır.

Ener-Sen’in I.Olağan Genel Kurulu 23-24 Ekim 1993’de yapılmış ve genel kurulda daha önce yapılan birlik protokolüne uygun olarak. Yapı-Yol Sen ve İl-Sen ile sendikal birliğin gerçekleştirilmesi için seçilecek yönetime yetki vermiştir.

Ener-Sen, İl-Sen ve Yapı-Yol Sen yönetim kurulları 14.12.1993’de bir araya gelerek birleşme komisyonları oluşturmuşlardır.

İl-Sen Genel Kurulunda da oluşturulan komisyon 30 Aralık 1993’de çalışmalarını tamamlayarak, 19.06.1994 tarihinde olağanüstü genel kurulunu yapmış, Genel Kurulda delegelerin oy çokluğu ile Ener-Sen’e katılma kararı alınmıştır.

Böylece Ener-Sen enerji işkolunda tek sendika olarak kalmıştır.

Ener-Sen’in Örgütlendiği Kamu İşyerleri,

1. Türkiye Elektrik Kurumu (TEAŞ ve TEDAŞ ve ayrı genel müdürlükler şekline dönüştürülmüştür.
2. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü
3. Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) Genel Müdürlüğü
4. İller Bankası

2. İnşaat İşkolunda Sendikalaşma,

Kamu çalışanlarının çeşitli işkollarında örgütlenme çalışmalarını sürdürmeleri, inşaat işkolunda çalışanları da etkiledi. Sendikal örgütlenmede gereksinim duydukları bilgiler konusunda Bilar A.Ş.’den destek buldular. Her hafta bir araya gelen inşaat işkolu çalışanları; İşkolu, işyeri ve merkez sendikacılığını, işyeri örgütlenmesinin nasıl olacağını, sendika-demokrasi ilişkisini, kamu çalışanları sendikalarının yasallığını, İLO’nun ne olduğunu öğrenmeye ve tartışmaya başladılar. Bir yandan da bu çalışmalarını işyerlerine taşıyarak sürecin içersine daha çok kişiyi katmaya çalıştılar.

Toplantılara katılanlar Geçici Yürütme, Araştırma ve İletişim, Tüzük Hazırlama ve Eğitim Komisyonları oluşturarak çalışmaları hızlandırdılar.

İşyerlerinde yapılan anket sonucunda işkolu temeline dayalı bir sendika kurulmasına karar verilerek, 30.05.1992 tarihinde gerçekleştirilen kuruluş kurultayı gerçekleştirildi. Ardından 9 Haziran 1992 günü Ankara Valiliğine başvuru yapılarak YAPI-YOL SEN kuruldu.

Tapu ve Kadastro çalışanları da 1992 yılında (TAK-SEN) ve Ankara (TÜM TAK-SEN) merkezli iki ayrı örgütlenmeye gittiler. Ancak tek sendika çatısı altında güçlü bir yapı oluşturma ihtiyacı birkaç ay içersinde kendini gösterdi ve TAK-SEN TÜM TAK-SEN’e katılma kararı aldı.

1993 yılındaki inşaat ve enerji işkollarında birleşme sürecinde adı geçen TÜM TAK-SEN 8 Temmuz 1995 tarihinde gerçekleştirdiği Genel Kurulda YAPI-YOL SEN’e katılma kararı aldı.

Böylece YAPI-YOL SEN kendi işkolunda 15,300 üyesiyle tek sendika haline geldi.

Yapı-Yol Sen’in örgütlendiği Kamu İşyerlerini Şöyle Sıralayabiliriz.

1. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
2. Karayolları Genel Müdürlüğü
3. Afet İşleri Genel Müdürlüğü
4. Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü
5. Yapı İşleri Genel Müdürlüğü
6. Demiryolları, Limanlar ve Hava meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü
7. Bayındırlık ve İskan İl Müdürlükleri
8. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü
9. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Taşra Teşkilatı

3- Yapı-Yol Sen ve Ener Sen’in Birleşme Süreci.

Sendikal birleşme sürecinde yürütülen diğer bir çalışmada, Yapı-Yol Sen ve Ener-Sen’in birlikteliğinin yaratılması çabalarıdır.

Her iki sendikanın 1993 yılında başlatılan birleşme çabaları, günümüzde de devam etmektedir.

Bu sürecin yönetimler düzeyindeki görüşmeden çok eylem birlikleriyle mümkün olabileceğini gören her iki sendika, kitlelerin görüşlerini yansıtacak tartışma platformları yaratılması ve ortak yayınlarla bunun desteklenmesi konusunda hemfikirdirler.

Yaklaşık 3 yıldır devam eden birleşme süreci içersinde, her iki sendikanın üyeleri de eylem ve etkinliklerle bir araya gelmişler ve söz konusu sendikaların taşra teşkilatları birleşme yolundaki çağrılarını yinelemişlerdir.

Yapı-Yol Sen Başkanlar Kurulu’nun 22-23 Eylül 1995 tarihinde yapılan toplantısında da birlik için çağrı yapılmış ve sonuçta her iki sendikanın merkez yönetim kurulları 30 Eylül 1995 günü ortak bir toplantı yaparak üyelerimizin birleşme talebinin yerine getirilmesi gerektiğini kararlaştırmışlardır. Görüşme sonucu yayınlanan deklarasyonla, birleşme sürecini fiili olarak yeniden başlatmış ve şu kararlara varılmıştır;

İçinde bulunulan eylemlilik sürecinde her iki sendikanın üyelerinin eylem ve güç birliği yapmaları

Ortak eğitim programlarının yapılması

Ortak bülten çıkartılması

 

 

Bu kararlara uygun olarak, ENER-SEN’in, Ankara’da yaptığı Eğitim çalışmasına YAPI-YOL SEN üyeleri de katılmış, Samsun, Trabzon, Zonguldak, Mersin, Sivas, Aydın, Eskişehir ve Adana illerinde işyeri ortak eğitimlerinin yanında Bursa’da üç günlük işyeri temsilcileri ortak eğitimi yapılmıştır.

Konfederasyon tüzüğüne ilişkin yapılan çalışmalardan sonra, Konfederasyon Kurucular Kurultayında da her iki sendikanın delegeleri de birlikte hareket etmişlerdir.

Diyarbakır’da, ise sendika şubeleri YAPI-YOL SEN Şube binasını ortak olarak kullanmaya başlamışlardır.

Örgütlenme geleneği ve sendikal anlayış bazındaki benzerlik ve tabandan gelen iradeden hareketle, Yapı-Yol Sen ve Ener Sen’in birleşik güç oluşturması Kamu Emekçilerinin sendikalarını yetkinleştirmesinde önemli bir rol oynayacaktır.